ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
346
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
كارگردان عالم كون وفساد ووسيله براي آنچه كه در جهان به وجود مىآيد قرار داد . بنا بر اين با اجازه خدا از نظر علمي بر آنچه كه در آسمان وزمين است مسلطاند . بنا بر اين منظور از ثبوت قدمهايشان در بطن زمين كناية است از ثبوت ادراكاتشان كه به اسم خداوند ودانشى كه عطا فرموده است در كارگردانى اين جهان استقرار يافتهاند ودر باطن موجودات نفوذ پيدا كردهاند واز آسمان بلند درگذشتهاند ، كناية از برترى عقلي آنهاست واز كنارههاى آسمان برتر رفتهاند كناية از اين است كه انديشهء عقلي آنها فراتر رفته است . اين كه امام ( ع ) فرمود : « شانههاى آنها با قوائم عرش مناسبت دارد مقصودش اين است كه در ثبات وبقا شبيه ومناسب قوائم عرشاند بدين معنى كه تا عرش برپاست آنها ثبات وبقا دارند . اگر سؤال شود كه آيا براي عرش غير از فرشتگان مذكور پايههايى وجود دارد كه اين دسته از ملائكة مناسب آن پايههايى باشند يا خير ؟ در پاسخ مىگوييم كه مطابق اخبار رسيده براي عرش پايههايى است . از امام صادق ( ع ) از پدرش از جدّش رسول خدا ( ص ) روايت شده كه فرمود : « ميان هر پايهاى از پايههاى عرش تا پايهء ديگر مسافتى است كه هشتاد هزار سال يك پرندهء تيز پرواز بپيمايد » . بعضي از محققان گفتهاند عرش داراى هشت پايه است وخداوند تعالى به هر يك از فرشتگان هشتگانهء حامل عرش ، حمل واداره كردن يك پايه را سپرده است . پس از دانستن اين موضوع مىگوييم كه احتمال دارد سخن امام ( ع ) در بارهء پايههاى عرش اشاره به اين باشد كه چون شانه محلّ شدّت وقوّت است امام ( ع ) كتف را براي قدرت وقوّتى كه خاصّ هر فرشته است استعاره آورده باشد كه با همان نيرو كارهاى قوائم عرش را عهدهدار هستند . شكّى نيست كه ميان « 48 »
--> ( 48 ) روى عن جعفر بن محمد الصادق ( ع ) عن أبيه عن جده ( ص ) انّه قال : انّ بين قائمين من قوائم العرش والقائمة الأخرى خفقان الطير المسرع ثمانين الف عام .